Nie każdy hałas jest taki sam

Samochody osobowe, ciężarówki, tramwaje, pociągi, rozmowy pod oknem i muzyka z sąsiedniego lokalu nie brzmią tak samo. Różnią się poziomem oraz udziałem niskich i wysokich częstotliwości. To ważne, ponieważ przegroda może bardzo dobrze tłumić jeden rodzaj dźwięku, a słabiej radzić sobie z innym.

Przy ruchliwej drodze szczególnie uciążliwe bywają niskie częstotliwości: odgłos silników, toczenia opon i przejazdu ciężkich pojazdów. Dlatego przy wyborze okien akustycznych nie należy porównywać wyłącznie jednej dużej liczby podanej w decybelach. Najpierw trzeba ustalić, skąd dochodzi hałas, w jakich godzinach przeszkadza i które pomieszczenia wymagają najlepszej ochrony.

Okno nie usuwa dźwięku całkowicie. Jego zadaniem jest ograniczenie przenikania hałasu do poziomu, który zapewni odczuwalnie lepszy komfort. W trudnej lokalizacji poprawny dobór może wymagać pomiaru lub analizy akustycznej elewacji.

Co oznacza współczynnik Rw?

Rw to ważony wskaźnik izolacyjności akustycznej właściwej. Wartość podawana w decybelach opisuje wynik laboratoryjny sprowadzony do jednej liczby zgodnie z zasadami normowymi. Im wyższe Rw, tym większą zdolność ograniczania dźwięków ma badany element.

Rw ułatwia porównywanie wyrobów, ale nie opisuje idealnie każdego źródła hałasu. Dwa zestawy o podobnym Rw mogą zachowywać się inaczej przy ruchu drogowym, rozmowach lub muzyce. Z tego powodu razem z Rw podaje się często poprawki widmowe C i Ctr.

W dokumentacji można spotkać zapis na przykład Rw (C; Ctr) = 40 (-1; -5) dB. Nie oznacza on trzech niezależnych wyników. Rw wynosi 40 dB, natomiast C i Ctr służą do dopasowania oceny do rodzaju dźwięku.

C i Ctr – jak odczytać wynik dla konkretnego hałasu?

Poprawka C jest stosowana przy dźwiękach o widmie zbliżonym między innymi do codziennej aktywności, rozmów czy szybszego ruchu drogowego. Ctr mocniej uwzględnia niskie częstotliwości typowe dla miejskiego ruchu ulicznego, ciężarówek i części hałasów kolejowych.

Poprawki mają zwykle wartości ujemne. Dla przykładowego zapisu 40 (-1; -5) dB otrzymujemy:

  • Rw + C = 39 dB dla widma odpowiadającego poprawce C,
  • Rw + Ctr = 35 dB dla hałasu o dużym udziale niskich częstotliwości, w tym typowego ruchu drogowego.

Przy domu położonym przy ruchliwej ulicy bardziej miarodajne będzie więc porównanie wartości Rw + Ctr niż samego Rw. Im mniej ujemne Ctr przy podobnym Rw, tym lepszy wynik dla takiego źródła. Nie należy jednak dobierać okna wyłącznie na podstawie przykładowej tabeli — potrzebna jest deklaracja dotycząca konkretnej konfiguracji.

Parametr pakietu szybowego to nie parametr całego okna

To jedna z najważniejszych różnic w ofertach. Producent szkła może podać izolacyjność konkretnego pakietu, ale gotowe okno obejmuje również ramę, skrzydło, uszczelki, okucia, połączenia profili i sposób osadzenia szyby. Wynik samego oszklenia nie powinien być automatycznie przypisywany całemu oknu.

Na końcową izolacyjność wpływają również wymiary i podział konstrukcji. Duże okno stałe, małe skrzydło rozwierno-uchylne oraz drzwi balkonowe wykonane z tego samego systemu nie muszą osiągać identycznego wyniku. Jeżeli cisza jest priorytetem, w ofercie należy szukać wartości dla kompletnego wyrobu lub jednoznacznej deklaracji, na jakiej podstawie została określona.

Warto też pamiętać o ścianach, stropach, skrzynkach roletowych i innych drogach przenoszenia dźwięku. Nawet bardzo dobre okno nie rozwiąże problemu, jeśli hałas omija je przez słabszy fragment elewacji.

Jak powstaje pakiet szybowy o lepszej akustyce?

W pakiecie akustycznym wykorzystuje się kilka rozwiązań. Pierwszym jest odpowiednio dobrana masa szkła — grubsza tafla może lepiej ograniczać przenikanie części dźwięków. Drugim jest asymetria, czyli zastosowanie tafli o różnych grubościach. Dzięki temu ich spadki skuteczności nie nakładają się w takim samym zakresie częstotliwości.

Kolejnym rozwiązaniem jest szkło laminowane ze specjalną folią akustyczną PVB. Warstwa pośrednia tłumi drgania szkła w newralgicznym zakresie i może poprawić zachowanie zestawu. Laminat jednocześnie pozostaje szkłem bezpiecznym: po rozbiciu fragmenty są związane folią.

Pakiet trzyszybowy nie jest automatycznie cichszy od każdego pakietu dwuszybowego. Liczą się grubości tafli, ich wzajemne zróżnicowanie, rodzaj laminatu, szerokość komór i przebieg izolacyjności w poszczególnych częstotliwościach. Pakiet dobiera się jednocześnie pod kątem akustyki, izolacyjności cieplnej, bezpieczeństwa, masy oraz możliwości profilu i okuć.

Rama, uszczelki i okucia muszą współpracować z szybą

Ciężki pakiet o wysokiej izolacyjności nie wystarczy, jeśli skrzydło nie dociska równomiernie do uszczelek. Znaczenie mają konstrukcja profilu, liczba i ciągłość uszczelek, jakość naroży, poprawne zaszklenie oraz regulacja okuć.

Z czasem skrzydło może wymagać regulacji, a zużyta lub uszkodzona uszczelka może stworzyć łatwą drogę dla dźwięku. Jeżeli hałas stał się wyraźnie bardziej słyszalny niż wcześniej, warto najpierw sprawdzić docisk, stan okuć i szczelność, zamiast od razu wymieniać całe okno.

Przy porównywaniu ofert pytaj więc nie tylko o nazwę profilu i budowę szyby, ale o deklarowaną izolacyjność całego okna w proponowanym wymiarze i sposobie otwierania.

Dobry montaż nie może tworzyć akustycznych szczelin

Dźwięk przechodzi szczególnie łatwo przez nieszczelności. Połączenie okna z murem powinno być ciągłe, właściwie wypełnione i zabezpieczone. Przerwy w materiale izolacyjnym, niedokładne uszczelnienie naroży, nieszczelność pod progiem lub źle wykonane połączenie z parapetem mogą osłabić efekt drogiego pakietu szybowego.

Instytut ift Rosenheim wskazuje, że wymagany sposób wykonania złącza zależy od oczekiwanego poziomu ochrony akustycznej. W praktyce oznacza to konieczność zaplanowania nie tylko samego produktu, lecz także przygotowania ościeża, wypełnienia szczeliny, warstw uszczelnienia oraz obróbek.

To kolejny powód, dla którego nie warto kupować „samych decybeli”. Okno, podparcie, mocowanie i złącze z budynkiem tworzą jeden układ.

Nawiewnik może być najsłabszym punktem

Dom potrzebuje prawidłowej wentylacji, ale zwykły nawiewnik wykonuje kontrolowany otwór w przegrodzie. Jeżeli okno ma chronić przed intensywnym hałasem, przypadkowo dobrany nawiewnik może wyraźnie obniżyć wynik całego zestawu.

Nie oznacza to, że należy rezygnować z dopływu powietrza. Trzeba zaplanować wentylację dla całego budynku i — gdy jest potrzebny nawiew przez okno lub ścianę — zastosować rozwiązanie o potwierdzonym tłumieniu akustycznym. Parametr nawiewnika powinien być uwzględniony razem z wymaganiami dotyczącymi przepływu powietrza.

Otwieranie okna zawsze znacząco zmniejsza ochronę przed hałasem. W głośnej lokalizacji warto więc połączyć dobór stolarki z przemyślanym sposobem wentylacji pomieszczeń.

Jak dobrać ciche okna do lokalizacji?

  • Ruchliwa ulica i ciężarówki: zwróć szczególną uwagę na Rw + Ctr, szczelność okna, sposób montażu oraz ewentualny nawiewnik akustyczny.
  • Tory kolejowe lub tramwaj: określ odległość, natężenie ruchu i rodzaj składów. Przy dużym obciążeniu warto oprzeć dobór na analizie akustycznej.
  • Rozmowy, plac zabaw lub lokal usługowy: istotny może być wynik z poprawką C, ale decyzja zależy od rzeczywistego widma hałasu.
  • Sypialnia: zwykle warto zastosować lepszą ochronę niż w pomieszczeniach używanych wyłącznie w dzień.
  • Tylko jedna głośna elewacja: nie zawsze trzeba stosować najdroższy pakiet we wszystkich oknach. Rozwiązania można zróżnicować zależnie od strony budynku i funkcji pomieszczeń.

Najlepszy rezultat daje dobór do konkretnego źródła, a nie zakup najwyższego Rw dostępnego w katalogu. Dobrze przygotowana oferta powinna jasno rozdzielać parametr szyby, kompletnego okna, elementów wentylacyjnych i montażu.

Co przygotować przed wyceną?

Żeby dobrać okna o podwyższonej izolacyjności akustycznej, warto przekazać:

  • adres lub dokładny opis lokalizacji budynku,
  • rodzaj źródła hałasu i przybliżoną odległość od niego,
  • informację, w jakich porach hałas jest najbardziej uciążliwy,
  • wymiary, podział i sposób otwierania okien,
  • przeznaczenie pomieszczeń, zwłaszcza lokalizację sypialni,
  • rodzaj wentylacji oraz informację, czy potrzebne są nawiewniki,
  • oczekiwane parametry wynikające z projektu lub analizy akustycznej.

Przed podpisaniem zamówienia zapytaj, czy podana wartość dotyczy samego pakietu szybowego, czy całego okna; jaki jest pełny zapis Rw (C; Ctr); czy nawiewnik został uwzględniony; oraz jak zostanie wykonane połączenie z murem.

W MadoConcept dobieramy okna, pakiety szybowe i sposób montażu do warunków konkretnego budynku. Obsługujemy inwestycje w Skawinie, Krakowie i całej Małopolsce.

Źródła branżowe

Artykuł opracowaliśmy na podstawie dokumentacji technicznej producentów szkła i materiałów instytutu badawczego: